De termen ‘illegale goksites’ en ‘zonder Cruks’ verwijzen naar twee verschillende kenmerken van online kansspelen. Het eerste gaat over de vergunning waaronder een aanbieder opereert. Het tweede heeft betrekking op deelname aan het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, het Nederlandse uitsluitingssysteem. Wie de betekenis van beide begrippen uit elkaar houdt, kan informatie over online gokken en de Nederlandse regels nauwkeuriger interpreteren.

Wat betekent een vergunning in Nederland?

Een aanbieder die online kansspelen aan mensen in Nederland wil aanbieden, moet daarvoor een vergunning hebben van de Kansspelautoriteit (Ksa). De vergunning hangt samen met wettelijke voorwaarden voor onder meer de organisatie van het aanbod en de manier waarop spelers worden toegelaten. De Ksa houdt toezicht op de vergunninghouders en publiceert informatie over de vergunningen die zijn verleend.

De term ‘illegaal’ wordt in deze context gebruikt voor kansspelaanbieders die hun aanbod in Nederland verzorgen zonder de vereiste Nederlandse vergunning. Dat is een omschrijving van de juridische status van de aanbieder. De naam, vormgeving of taal van een website bepaalt die status niet op zichzelf; doorslaggevend is of de aanbieder bevoegd is om kansspelen op de Nederlandse markt aan te bieden.

Wat is Cruks?

Cruks is het uitsluitingsregister dat hoort bij het Nederlandse stelsel voor kansspelen. Mensen kunnen zich erin laten opnemen om gedurende een bepaalde periode niet deel te nemen aan kansspelen bij aanbieders die onder de Nederlandse regels vallen. Vergunde aanbieders moeten bij het toelaten van een speler controleren of die in het register staat. Een registratie betekent dus dat deelname bij deze aangesloten aanbieders wordt geblokkeerd.

Cruks is daarmee geen keurmerk voor websites en ook geen vergunningenregister. Het registreert uitsluitingen van personen; de Ksa-vergunning betreft de aanbieder. De twee systemen hebben verschillende functies, ook al komen ze samen in de regels die gelden voor vergunde kansspelaanbieders.

Hoe verhouden illegale aanbieders en Cruks zich tot elkaar?

Een aanbieder zonder Nederlandse vergunning valt niet onder hetzelfde vergunningenstelsel als een aanbieder met een Ksa-vergunning. Daardoor is het ontbreken van een Cruks-controle geen bewijs dat een website legaal is. De vergunningstatus en de aansluiting op de Nederlandse regels moeten afzonderlijk worden beschouwd. De uitdrukking illegale goksites zonder cruks combineert daarom een aanduiding van de vergunningstatus met een verwijzing naar het uitsluitingssysteem.

Omgekeerd betekent een Cruks-controle op zichzelf niet dat alle aspecten van een aanbieder daarmee zijn vastgesteld. De relevante vraag voor de Nederlandse markt blijft of de aanbieder over een vergunning beschikt. Voor wie de status wil duiden, zijn de registers en informatie van de Ksa de aangewezen bron voor gegevens over vergunningen en toezicht.

Vergunning en uitsluiting in de praktijk

De twee begrippen beantwoorden verschillende vragen. Een vergunning zegt iets over de bevoegdheid van een aanbieder om kansspelen in Nederland aan te bieden. Cruks zegt iets over de deelnamebeperking die geldt voor een geregistreerde persoon bij aanbieders die verplicht zijn het register te raadplegen. Een speler kan dus te maken hebben met een vergunde aanbieder die Cruks controleert, terwijl de vergunningstatus van een andere website los daarvan moet worden beoordeeld.

Bij het lezen van informatie over online kansspelen helpt het om termen als ‘zonder Cruks’, ‘vergund’ en ‘illegaal’ niet als synoniemen te gebruiken. Ze beschrijven uiteenlopende onderdelen van het Nederlandse kader. Zo blijft helder welk begrip verwijst naar de aanbieder, welk begrip naar een uitsluiting verwijst en welke rol de Ksa daarin vervult.