เลือกกินให้ดวงตาปลอดภัย ห่างไกลจากเบาหวานขึ้นตา

โรคเบาหวาน เป็นโรคเรื้อรังที่ส่งผลกระทบต่ออวัยวะสำคัญหลายส่วนในร่างกาย รวมถึงดวงตา ซึ่งภาวะแทรกซ้อนที่พบบ่อยและร้ายแรงคือ “เบาหวานขึ้นตา (Diabetic Retinopathy)” ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการสูญเสียการมองเห็นในผู้ป่วยเบาหวานหลายราย แม้ว่าการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดจะเป็นหัวใจสำคัญในการป้องกันภาวะนี้ แต่การเลือกรับประทานอาหารก็มีบทบาทสำคัญไม่แพ้กัน บทความนี้จะพาไปเจาะลึกถึงอาหารที่ควรระมัดระวัง เพื่อช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดเบาหวานขึ้นตาและรักษาดวงตาคู่สำคัญไว้ให้นานที่สุด

เบาหวานขึ้นตา คืออะไร ?

ภาวะเบาหวานขึ้นตา คือ ภาวะที่หลอดเลือดขนาดเล็กใน จอประสาทตา (Retina) ซึ่งเป็นส่วนที่ทำหน้าที่รับภาพ และส่งสัญญาณไปยังสมองเกิดความเสียหายจากระดับน้ำตาลในเลือดที่สูงเป็นเวลานาน ทำให้หลอดเลือดเปราะบาง อุดตัน หรือรั่วซึม ส่งผลให้การมองเห็นพร่ามัว และอาจนำไปสู่การสูญเสียการมองเห็นอย่างถาวรในที่สุด การควบคุมอาหารจึงเป็นสิ่งสำคัญเพื่อปกป้องจอประสาทตาจากความเสียหายนี้

อาหารที่ส่งผลต่อเบาหวานขึ้นจอตา

1.น้ำตาล และคาร์โบไฮเดรตเชิงเดี่ยว

อาหาร และเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดพุ่งสูงอย่างรวดเร็วและเป็นอันตรายต่อสุขภาพดวงตา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง น้ำหวาน น้ำอัดลม ชาไข่มุก และเครื่องดื่มชง ซึ่งมีปริมาณน้ำตาลสูงมากในแก้วเดียว นอกจากนี้ ขนมหวาน เบเกอรี่ และขนมเค้ก ก็อุดมไปด้วยน้ำตาล และแป้งขัดขาวซึ่งย่อยสลายได้เร็ว ทำให้ร่างกายได้รับน้ำตาลในปริมาณมากในคราวเดียว ส่งผลให้หลอดเลือดในจอตาเสียหายและมีโอกาสเกิดภาวะเบาหวานขึ้นจอตาได้ง่ายขึ้น

2.ไขมันทรานส์ และไขมันอิ่มตัว

ไขมันทรานส์พบได้ใน อาหารทอดกรอบ อาหารแปรรูป ฟาสต์ฟู้ด และเบเกอรี่บางชนิด เช่น โดนัท และเพสตรี้ ส่วนไขมันอิ่มตัวพบมากใน เนื้อสัตว์ติดมัน หนังไก่ และผลิตภัณฑ์จากนมที่มีไขมันสูง ไขมันเหล่านี้ไม่เพียงแต่เพิ่มความเสี่ยงของโรคหัวใจ และหลอดเลือดเท่านั้น แต่ยังทำให้ระดับคอเลสเตอรอล และไตรกลีเซอไรด์ในเลือดสูงขึ้น ซึ่งส่งผลให้หลอดเลือดในดวงตาตีบแคบและทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้เลือดไหลเวียนไม่สะดวก และเพิ่มความเสี่ยงของเบาหวานขึ้นจอตา

3.อาหารที่มีโซเดียมสูง

อาหารที่มีโซเดียมสูงมาก เช่น อาหารแปรรูป อาหารสำเร็จรูป บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป และอาหารหมักดอง อาจทำให้ความดันโลหิตสูงขึ้น ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญที่ทำให้เบาหวานขึ้นจอตาแย่ลง เพราะความดันโลหิตสูงจะไปทำลายหลอดเลือดเล็กๆ ในดวงตา ทำให้เกิดการรั่วซึมของของเหลวและนำไปสู่การมองเห็นที่พร่ามัว การควบคุมปริมาณโซเดียมในอาหารจึงเป็นสิ่งจำเป็นเพื่อปกป้องสุขภาพดวงตา

4.เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์

การดื่มแอลกอฮอล์ในปริมาณมากส่งผลเสียต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และอาจรบกวนการทำงานของหลอดเลือดในจอตาได้ ทำให้เกิดความเสี่ยงที่จะเกิดเบาหวานขึ้นจอตาได้สูงขึ้น และยังทำให้ภาวะที่มีอยู่แย่ลงได้อีกด้วย

แนวทางการเลือกรับประทานอาหารเพื่อป้องกันเบาหวานขึ้นจอตา

เลือกคาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน

เน้นการบริโภค ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีท ธัญพืชไม่ขัดสี และผักผลไม้ที่มีใยอาหารสูง อาหารเหล่านี้จะช่วยชะลอการดูดซึมน้ำตาลเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดคงที่มากขึ้น ไม่พุ่งสูงเกินไป และช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารที่จำเป็นอย่างต่อเนื่อง

เลือกไขมันดี

หันมาเลือกรับประทาน น้ำมันมะกอก อะโวคาโด ถั่วต่างๆ และปลาที่มีไขมันสูง เช่น แซลมอน ทูน่า อาหารเหล่านี้อุดมไปด้วยกรดไขมันโอเมก้า 3 ที่ช่วยลดการอักเสบและบำรุงสุขภาพหลอดเลือดในดวงตาให้แข็งแรง

เน้นผัก และผลไม้หลากสี

การบริโภค ผักใบเขียวเข้ม เช่น ผักโขม คะน้า แครอท ฟักทอง และ ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่ เป็นประจำ จะช่วยให้ร่างกายได้รับสารต้านอนุมูลอิสระสำคัญ เช่น ลูทีน (Lutein), ซีแซนทีน (Zeaxanthin), และสารในกลุ่มแอนโทไซยานิน (Anthocyanins)

ลูทีน และซีแซนทีน ทำหน้าที่เหมือนแว่นกันแดดตามธรรมชาติ โดยจะเข้าไปสะสมอยู่ในจอประสาทตาบริเวณจุดรับภาพชัดซึ่งเป็นจุดศูนย์กลางของการมองเห็น เพื่อช่วยกรองแสงสีน้ำเงินและแสง UV ที่เป็นอันตราย และลดความเสียหายจากอนุมูลอิสระ
แอนโทไซยานิน ในเบอร์รี่มีคุณสมบัติพิเศษในการช่วยฟื้นฟูการทำงานของโรดอพซิน (Rhodopsin) ซึ่งเป็นสารที่จอประสาทตาใช้ในการมองเห็นในที่แสงน้อย ทำให้การปรับโฟกัสของดวงตาดีขึ้น ลดอาการตาล้า และช่วยให้การมองเห็นในเวลากลางคืนมีประสิทธิภาพ

ควบคุมปริมาณอาหาร

นอกจากประเภทอาหารแล้ว การควบคุมปริมาณอาหารในแต่ละมื้อก็สำคัญไม่แพ้กัน ควรทานอาหารให้พอเหมาะ ไม่มากเกินไป เพื่อช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดให้คงที่อยู่เสมอ

การดูแลสุขภาพดวงตาของผู้ป่วยเบาหวานเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญอย่างยิ่ง การควบคุมอาหารเป็นกุญแจสำคัญในการจัดการโรคเบาหวานและลดความเสี่ยงของเบาหวานขึ้นจอตา การหลีกเลี่ยงอาหารที่มีน้ำตาล ไขมันทรานส์ โซเดียมสูง และหันมาเลือกรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพตา จะช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานสามารถดูแลสุขภาพดวงตาและคงการมองเห็นที่ดีไว้ได้นานขึ้น อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยควรปรึกษาแพทย์และนักโภชนาการเพื่อวางแผนการรับประทานอาหารที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคล

อ้างอิง