หัวใจ เป็นอวัยวะสำคัญที่ทำงานหนักตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงทุกส่วนของร่างกาย แต่ในยุคที่เต็มไปด้วยความเร่งรีบและความเครียด พฤติกรรมในชีวิตประจำวันของเราหลายอย่างอาจกำลังบั่นทอนสุขภาพหัวใจโดยไม่รู้ตัว โรคหัวใจไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัวอีกต่อไป แต่กลับกลายเป็น “ภัยเงียบ” ที่คุกคามชีวิตคนไทยมากขึ้นทุกปี ข้อมูลจากกระทรวงสาธารณสุขชี้ว่าคนไทยเสียชีวิตจากโรคหัวใจและหลอดเลือดเฉลี่ยวันละ 200 ราย บทความนี้จะพาคุณไปรู้จักกับโรคหัวใจให้มากขึ้น เพื่อเป็นแนวทางในการป้องกันและดูแลสุขภาพของตัวเองและคนที่คุณรัก

โรคหัวใจคืออะไร ?

หัวใจมีหน้าที่สำคัญในการสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย แต่เมื่อมีปัจจัยเสี่ยงต่าง ๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น การสะสมของไขมันและคราบตะกอนในหลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงหัวใจ ทำให้หลอดเลือดตีบแคบ เลือดไหลเวียนไม่สะดวก ส่งผลให้หัวใจทำงานหนักขึ้นและเกิดความเสียหายในที่สุด โรคหัวใจไม่ได้มีเพียงชนิดเดียว แต่มีหลายประเภท เช่น

  • โรคหลอดเลือดหัวใจตีบ (Coronary Artery Disease) : เป็นชนิดที่พบบ่อยที่สุด เกิดจากคราบไขมันเกาะผนังหลอดเลือด ทำให้หลอดเลือดตีบและแข็งตัว เลือดไปเลี้ยงหัวใจได้ไม่เพียงพอ
  • ภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะ (Arrhythmia) : หัวใจเต้นช้าหรือเร็วผิดปกติ ซึ่งอาจเกิดจากความผิดปกติของระบบไฟฟ้าในหัวใจ
  • ภาวะหัวใจล้มเหลว (Heart Failure) : หัวใจไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้เพียงพอ ทำให้เกิดอาการเหนื่อยง่าย ขาบวม หรือหายใจลำบาก
  • โรคกล้ามเนื้อหัวใจ (Cardiomyopathy) : กล้ามเนื้อหัวใจอ่อนแอหรือหนาตัวขึ้นผิดปกติ ทำให้หัวใจทำงานได้ไม่เต็มที่
  • โรคหัวใจแต่กำเนิด (Congenital Heart Disease) : ความผิดปกติของโครงสร้างหัวใจตั้งแต่เกิด

พฤติกรรมยอดฮิตที่ทำร้ายหัวใจ

ลองสำรวจตัวเองดูว่าคุณกำลังมีพฤติกรรมเหล่านี้อยู่หรือไม่

  • ติดหวาน ติดเค็ม ติดมัน : อาหารจานโปรดของคุณอาจเต็มไปด้วยน้ำตาล เกลือ และไขมันที่ไม่ดีต่อสุขภาพ ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของโรคอ้วน ความดันโลหิตสูง และระดับไขมันในเลือดสูง ซึ่งล้วนเป็นปัจจัยเสี่ยงของโรคหัวใจทั้งสิ้น
  • ใช้ชีวิตแบบติดหน้าจอ : ทั้งการทำงานและการพักผ่อนที่นั่งอยู่กับที่นาน ๆ โดยไม่ได้ลุกขึ้นมาขยับตัว ส่งผลให้ระบบเผาผลาญในร่างกายทำงานได้ไม่เต็มที่
  • เครียดสะสม พักผ่อนไม่พอ : ความเครียดจากการทำงานหรือเรื่องส่วนตัวเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้ฮอร์โมนในร่างกายแปรปรวน หัวใจเต้นเร็วขึ้น และความดันโลหิตสูงขึ้น นอกจากนี้ การอดนอนยังส่งผลเสียต่อการทำงานของหัวใจในระยะยาวอีกด้วย
  • ปาร์ตี้หนัก สูบบุหรี่จัด : การสูบบุหรี่เป็นการทำร้ายหลอดเลือดและหัวใจโดยตรง ส่วนการดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไปก็เป็นสาเหตุของความดันโลหิตสูงและภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะได้

สัญญาณเตือนที่ต้องใส่ใจ

อาการของโรคหัวใจอาจแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล และบางครั้งอาจไม่แสดงอาการจนกระทั่งโรคอยู่ในระยะรุนแรง อย่างไรก็ตาม มีสัญญาณเตือนบางอย่างที่ควรสังเกตและไม่ควรมองข้าม ได้แก่

  • เจ็บหน้าอก : อาการเจ็บแน่นกลางหน้าอกเหมือนมีอะไรมาทับ อาจร้าวไปที่แขนซ้าย คอ กราม หรือแผ่นหลัง
  • หายใจหอบเหนื่อย : เหนื่อยง่ายผิดปกติเมื่อทำกิจกรรมที่เคยทำได้สบาย ๆ
  • ใจสั่น : หัวใจเต้นเร็ว แรง หรือรู้สึกวูบวาบในหน้าอก
  • อาการอื่น ๆ : เหงื่อออกมากผิดปกติ วิงเวียนศีรษะ หน้ามืด หรือเป็นลม

หากคุณหรือคนใกล้ชิดมีอาการเหล่านี้ ควรรีบไปพบแพทย์ทันทีเพื่อตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างถูกต้อง

ก่อนจะสายเกินไป 4 วิธีสร้างหัวใจให้แข็งแรง

การป้องกันเป็นสิ่งที่ดีที่สุด เริ่มต้นดูแลหัวใจของคุณได้ตั้งแต่วันนี้ด้วยวิธีง่าย ๆ

  1. เลือกกินให้เป็น : ลดอาหารแปรรูป อาหารทอด และอาหารที่มีรสจัด หันมาเพิ่มผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสีในมื้ออาหาร
  2. ขยับตัวให้บ่อย : ไม่จำเป็นต้องเข้ายิมเสมอไป แค่เดินเร็ว ปั่นจักรยาน หรือแม้แต่การทำงานบ้านก็ช่วยให้หัวใจแข็งแรงขึ้นได้
  3. นอนหลับให้เพียงพอและจัดการความเครียด : จัดสรรเวลาพักผ่อนให้เพียงพอ และหากิจกรรมที่ช่วยผ่อนคลายความเครียด เช่น การทำสมาธิ หรือฟังเพลงเบา ๆ
  4. เช็กความเสี่ยง : หากคุณมีประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ หรือมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพและหาแนวทางป้องกันที่เหมาะสม

หัวใจของคุณมีเพียงดวงเดียวและต้องอยู่กับคุณไปตลอดชีวิต ลองหันมาใส่ใจดูแลเขาให้มากขึ้นอีกหน่อย แล้วคุณจะพบว่าการมีหัวใจที่แข็งแรงคือการลงทุนที่ดีที่สุดเพื่อชีวิตที่มีคุณภาพในระยะยาว

แหล่งอ้างอิง